Phát hiện loài hoa quý hiếm Địa nhãn Himalaya trong rừng Phong Nha – Kẻ Bàng

Loài thực vật ký sinh hoàn toàn này thuộc nhóm thực vật nổi tiếng với cấu trúc hoa lớn, hình thái đặc biệt và lối sống phụ thuộc chặt chẽ vào cây chủ. Chúng hoàn toàn không có diệp lục, không có lá và thân cây thực thụ để thực hiện quá trình quang hợp. Cơ thể sinh dưỡng của loài tiêu giảm tối đa, chỉ tồn tại dưới dạng các sợi nấm xâm nhập sâu vào mô mạch rễ của cây chủ để hút nước và chất dinh dưỡng.

Tại Tiểu khu 649, các cá thể Địa nhãn được ghi nhận ký sinh chuyên biệt trên rễ của các loài dây leo thân gỗ thuộc họ Nho. Hoa là bộ phận duy nhất của cây xuất hiện trên mặt đất phục vụ cho chức năng sinh sản. Hoa có đường kính từ 15 đến 20cm, bao hoa màu đỏ thẫm với các đốm vàng nhạt phân bố trên bề mặt.

Loài thực vật này chỉ xuất hiện dưới tán rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới, nơi có tầng thảm mục dày, độ che phủ cao và hầu như không chịu tác động cơ học từ con người. Sự tồn tại của loài vì vậy đồng nghĩa với việc sinh cảnh vẫn duy trì được điều kiện vi khí hậu ổn định và tính liên tục sinh thái cần thiết cho các loài ký sinh chuyên biệt.

Trong Sách đỏ Việt Nam và Danh lục đỏ IUCN, Sapria himalayana được xếp vào nhóm nguy cấp do vùng phân bố hẹp và phụ thuộc hoàn toàn vào cây chủ. Sự xuất hiện của loài tại Tiểu khu 649 được xem là chỉ dấu cho thấy sinh cảnh rừng tại khu vực này vẫn duy trì được vi khí hậu ổn định và tính liên tục sinh thái.

Theo Ban Quản lý VQG Phong Nha – Kẻ Bàng, phát hiện mới cũng nâng tổng số loài thực vật ghi nhận tại Vườn quốc gia này lên 2.957 loài, tiếp tục khẳng định nơi đây là một trong những trung tâm đa dạng sinh học quan trọng của Việt Nam và khu vực.

Việc phát hiện loài thực vật này tại Phong Nha – Kẻ Bàng không chỉ bổ sung dữ liệu khoa học cho hệ thực vật khu vực mà còn góp phần khẳng định tính nguyên vẹn, giá trị đa dạng sinh học của hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi tại di sản thiên nhiên thế giới này.