Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết toàn dân tộc Quảng Ngãi: Đánh thức sức hút du lịch từ miền biển đến đại ngàn

Một mùa hội đi từ cộng đồng

Không chỉ diễn ra trên sân khấu, Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết toàn dân tộc tỉnh Quảng Ngãi năm 2026 được tổ chức ở những không gian gần gũi nhất với đời sống: thôn, tổ dân phố, trường học, nhà văn hóa và các địa điểm sinh hoạt cộng đồng. Từ ngày 1 đến 18/11, các khu dân cư trên toàn tỉnh sẽ tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết với nhiều hoạt động văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian, giới thiệu ẩm thực và nghề truyền thống. Các hoạt động tiếp tục được kết nối đến ngày 24/11.

Đây là cách Quảng Ngãi đặt người dân ở vị trí trung tâm của ngày hội. Mỗi cộng đồng có điều kiện lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp với bản sắc và đời sống của mình. Bên cạnh việc ôn lại truyền thống, biểu dương gia đình, cá nhân tiêu biểu, ngày hội còn mở ra những cuộc gặp gỡ giữa các thế hệ, giữa người thực hành di sản với lớp trẻ đang tiếp nối.

Theo Kế hoạch số 394/KH-UBND ngày 20/10/2026 của UBND tỉnh, chuỗi hoạt động kết nối ba dấu mốc trong tháng 11: Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11), Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11). Các chương trình cao điểm diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, trong khi sinh hoạt văn hóa ở cơ sở được triển khai xuyên suốt tháng.

Âm vang cồng chiêng giữa không gian phố

Ở khu vực phía tây của tỉnh, phường Kon Tum sẽ là một trong những điểm hẹn đáng chú ý. Từ ngày 19 đến 23/11, Liên hoan cồng chiêng, múa xoang và trình diễn các loại hình nghệ thuật truyền thống dự kiến diễn ra tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh cơ sở 2 và phố đi bộ phường Kon Tum. Các đội nghệ nhân mang đến tiếng chiêng, điệu xoang, dân ca, nhạc cụ và những nét sinh hoạt văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Sự góp mặt của các cộng đồng thuộc Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, di sản được UNESCO ghi danh, cùng các hình thức diễn tấu chiêng đặc trưng của người Cor, Hrê, tạo nên cuộc gặp gỡ giữa nhiều sắc thái văn hóa trên cùng một địa bàn. Những màn trình diễn không chỉ giới thiệu nghệ thuật truyền thống mà còn cho thấy vai trò của nghệ nhân trong việc bảo tồn, thực hành và trao truyền di sản.

Chiều 22/11, Lễ hội đường phố với chủ đề “Con đường di sản – Đại ngàn xuống phố” sẽ diễn ra từ 16 đến 18 giờ trên một số tuyến đường thuộc phường Kon Tum. Tiếng cồng chiêng, những điệu múa, trang phục dân tộc và các hình thức nghệ thuật dân gian dự kiến cùng xuất hiện trong không gian mở, đưa di sản đến gần hơn với người dân và du khách. Buổi tối cùng ngày, chương trình trình diễn thời trang “Sắc màu thổ cẩm – Hồn đại ngàn” bắt đầu lúc 19 giờ tại Phố đêm Đăk Bla.

Tại Nhà rông Kon Klor, Liên hoan cồng chiêng và trình diễn trang phục truyền thống thanh thiếu niên được tổ chức từ ngày 20 đến 23/11. Bên cạnh đó, các môn kéo co, đẩy gậy, đi cà kheo sẽ diễn ra tại Nhà thi đấu tổng hợp phường Kon Tum từ ngày 20 đến 22/11. Sự tham gia của người trẻ và các hoạt động cộng đồng góp phần tạo thêm sức sống cho những giá trị văn hóa bản địa.

Từ bảo tàng đến những sắc màu đời sống

Không gian trưng bày, triển lãm tạo thêm chiều sâu cho chuỗi hoạt động tháng 11. Từ ngày 18 đến 24/11, hai cơ sở của Bảo tàng Tổng hợp tỉnh tại phường Cẩm Thành và phường Kon Tum dự kiến tổ chức giới thiệu, trình diễn di sản, trải nghiệm và trò chơi dân gian. Triển lãm ảnh nghệ thuật “Sắc màu Di sản Quảng Ngãi – Khát vọng Vươn mình” cùng các tác phẩm đạt giải cuộc thi “Quảng Ngãi hạnh phúc – Happy Quangngai 2026” sẽ giới thiệu những lát cắt sinh động về con người, đời sống và di sản của địa phương.

Ở những tuyến phố trung tâm thuộc phường Cẩm Thành và phường Kon Tum, triển lãm tranh cổ động diễn ra từ ngày 17 đến 25/11, hướng đến các chủ đề văn hóa, con người Việt Nam và bảo tồn di sản. Trong khi đó, từ ngày 20 đến 24/11, Phố đêm Đăk Bla dành không gian cho ẩm thực, thủ công mỹ nghệ, sản phẩm OCOP và sản vật đặc trưng. Những món ăn, chất liệu thổ cẩm hay sản phẩm từ bàn tay người thợ trở thành một cách tiếp cận trực quan với văn hóa bản địa.

Sự kết nối giữa biểu diễn nghệ thuật và những hoạt động trải nghiệm cho thấy định hướng gắn văn hóa với du lịch, giới thiệu nghề truyền thống và sinh kế cộng đồng. Giá trị của di sản không chỉ được thể hiện trong các tiết mục trên sân khấu mà còn hiện diện trong sản phẩm, tập quán và đời sống thường ngày.

Những dấu mốc văn hóa trên cùng hành trình

Lễ khai mạc Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết toàn dân tộc tỉnh Quảng Ngãi năm 2026 diễn ra lúc 19 giờ 30 phút ngày 18/11 tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm tỉnh, phường Cẩm Thành; chương trình được truyền hình trực tiếp trên QNgTV. Ngoài phần nghệ thuật, sự kiện dự kiến phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng, ca khúc về Quảng Ngãi; trao giải cuộc thi “Quảng Ngãi hạnh phúc – Happy Quangngai 2026”; tôn vinh nghệ nhân và giới thiệu các di sản văn hóa phi vật thể.

Sáng cùng ngày, tỉnh tổ chức khởi công sửa chữa, cải tạo Khu lưu niệm Thủ tướng Phạm Văn Đồng tại xã Mộ Đức. Hoạt động gắn công tác bảo tồn di tích với việc gìn giữ những địa chỉ lịch sử, văn hóa có ý nghĩa đối với địa phương.

Lúc 19 giờ 30 phút ngày 23/11, chương trình bế mạc diễn ra tại Sân vận động tỉnh, phường Kon Tum. Lấy di sản cồng chiêng làm trọng tâm, chương trình nghệ thuật dự kiến kết hợp nội dung công bố Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Di tích đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng theo Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/2/2026. Các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam tiếp tục đến ngày 24/11.

Điểm nối giữa các chương trình không nằm ở quy mô sân khấu mà ở sự hiện diện của cộng đồng. Kế hoạch của tỉnh đặt mục tiêu mỗi xã, phường, đặc khu hình thành hoặc củng cố ít nhất một câu lạc bộ, mô hình văn hóa cộng đồng và duy trì hoạt động sau sự kiện. Đó là hướng đi để những thanh âm, sắc màu và tri thức dân gian được tiếp tục gìn giữ trong đời sống hằng ngày.

Từ những cộng đồng ven biển đến các làng quê miền núi, tháng 11 mang đến cho Quảng Ngãi một dịp hội tụ. Những giá trị văn hóa khác nhau được đặt cạnh nhau trong một không gian chung, góp phần giới thiệu hình ảnh địa phương giàu bản sắc và mở rộng những kết nối giữa di sản, con người với du lịch.