Tiếng trống trường đón học sinh vào năm học mới, nhưng phía sau nghi thức khai trường quen thuộc là những chuyển động không còn thuần túy trong phạm vi lớp học. Giáo dục đang được đặt trong một không gian rộng hơn: chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, bình đẳng cơ hội và cả một môi trường sống xanh hơn cho học sinh. Đó là nét đáng chú ý của năm học đầu tiên hệ thống giáo dục Quảng Ninh vận hành trong diện mạo một thành phố mới.
Từ cổng trường đến một đô thị xanh
Nếu những năm học trước, việc đưa đón học sinh chủ yếu được nhìn từ góc độ bảo đảm an toàn và giảm áp lực cho gia đình, thì năm nay Quảng Ninh có thêm một cách tiếp cận mới: thí điểm cho học sinh tại 3 phường đô thị sử dụng xe buýt điện miễn phí đến trường.
Một chuyến xe không chỉ giải quyết việc đi lại. Nó đưa tư duy giao thông xanh vào đời sống học đường, giảm phương tiện cá nhân, tạo thêm một lớp bảo đảm an toàn cho học sinh và quan trọng hơn, hình thành từ sớm thói quen sử dụng phương tiện công cộng trong một đô thị đang phát triển theo hướng xanh.
Từ góc nhìn du lịch, đây cũng là một chi tiết đáng chú ý. Một thành phố du lịch không thể chỉ xanh ở những điểm đến; chất lượng môi trường phải bắt đầu từ chính nhịp sống thường ngày. Khi những chiếc xe buýt điện đưa học sinh tới trường, khái niệm “đô thị xanh” đã bước ra khỏi các đề án để trở thành một phần của đời sống.
Trường học vùng biên được đặt trong một vị trí mới
Một điểm nhấn khác của năm học 2026-2027 là lễ khai giảng trên cả nước được gắn với khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại khu vực biên giới đất liền. Tại Quảng Ninh, Trường nội trú TH&THCS Bình Liêu trở thành điểm cầu chính của thành phố. Ngôi trường được đầu tư 40 tỷ đồng trên diện tích 9,7ha, với hệ thống phòng học, phòng bộ môn, khu nội trú, nhà ăn và các công trình phục vụ học tập, sinh hoạt cho học sinh.
Trường nội trú TH&THCS Quảng Sơn cũng được đầu tư, sửa chữa và xây mới nhiều hạng mục với tổng kinh phí hơn 41 tỷ đồng. Đây là hai trong số những công trình cho thấy đầu tư cho giáo dục vùng biên đang chuyển từ “đủ dùng” sang hướng đồng bộ, hiện đại và tạo cơ hội phát triển lâu dài cho học sinh.
Cách tổ chức khai giảng năm nay vì thế cũng mang một thông điệp rộng hơn ngày hội đến trường: đầu tư cho giáo dục không chỉ là đầu tư cho một thế hệ học sinh, mà còn là đầu tư cho con người, nguồn nhân lực và tương lai của những địa bàn chiến lược.
Lớp học đang mở rộng sang không gian số
Ở khu vực đô thị, sự thay đổi lại diễn ra mạnh trong phương pháp học. Tại nhiều trường của Quảng Ninh, AI, học liệu số, STEM, Robotics, giáo dục trải nghiệm và chuyển đổi số đã được xác định là những thành tố của năm học mới. Trường THCS Trọng Điểm đặt mục tiêu tăng cường ứng dụng công nghệ, học liệu số và AI trong quản lý, giảng dạy và học tập; đồng thời từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, mở rộng các hoạt động STEM, STEAM, Robotics và khoa học kỹ thuật.
Ở Trường THPT Chuyên Hạ Long, chuyển đổi số và AI cũng được đặt cùng với giáo dục trải nghiệm, kỹ năng sống, hướng nghiệp và tư vấn tâm lý. Điều đó cho thấy đổi mới giáo dục đang dịch chuyển từ câu hỏi “học được bao nhiêu kiến thức” sang “có thể làm được gì với kiến thức ấy”. Đây cũng là xu hướng ngày càng rõ trong giáo dục hiện đại: nhà trường không chỉ chuẩn bị cho học sinh một kỳ thi, mà chuẩn bị năng lực thích ứng với một thế giới đang thay đổi rất nhanh.
Một năm học khác từ những điều rất cụ thể
Gần 372.000 học sinh Quảng Ninh bước vào năm học mới trong một hệ thống đã được đầu tư khá đồng bộ; tỷ lệ kiên cố hóa trường lớp đạt 100%, hơn 92% trường học đạt chuẩn quốc gia. Thành phố cũng duy trì nhiều chính sách hỗ trợ như sách giáo khoa, sữa học đường, học phí, ăn ở, đưa đón học sinh…
Nhưng điều đáng nói hơn những con số là hướng đi đang dần hiện rõ: trường học không còn là một không gian tách biệt với sự phát triển của thành phố. Một ngôi trường mới ở vùng biên. Một lớp học có AI và Robotics. Tiếng Anh được đưa vào đời sống học đường. Và những chuyến xe buýt điện miễn phí đưa học sinh đến trường giữa một đô thị du lịch đang hướng tới giao thông xanh.
Những chi tiết ấy, đặt cạnh nhau, tạo nên diện mạo của một năm học mới: đổi mới không chỉ nằm trên bục giảng mà đang đi vào từng con đường, từng ngôi trường và từng cơ hội học tập của học sinh.
Năm học 2026-2027, vì thế không chỉ bắt đầu bằng tiếng trống khai trường. Nó bắt đầu bằng một cách nghĩ mới về giáo dục: hiện đại hơn, xanh hơn, bao trùm hơn và gắn chặt hơn với tương lai của một thành phố đang bước vào một kỷ nguyên phát triển mới.
Vũ Phong Cầm
