Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường, kiểm tra công tác khắc phục hậu quả bão số 1 tại cơ sở, ảnh thuộc bản quyền của Báo và Phát thanh-Truyền hình Quảng Ninh. Những tấm ảnh tương tự thường được phóng viên thường trú sử dụng để lan tỏa hình ảnh ra cả nước.
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/2026), Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Quảng Ninh, Tổng Biên tập Báo và Phát thanh – Truyền hình Quảng Ninh, ông Nguyễn Thế Lãm cho biết đơn vị chủ trương không đóng logo bản quyền trên ảnh báo chí nhằm tạo điều kiện để 54 cơ quan báo chí có văn phòng đại diện và phóng viên thường trú tại Quảng Ninh thuận lợi khai thác, sử dụng thông tin, hình ảnh phục vụ công tác tuyên truyền về tỉnh.
Tại Hội nghị thông tin báo chí thường kỳ tháng 6/2026 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Quảng Ninh tổ chức, đã triển khai Luật Sở hữu trí tuệ bản quyền.
Chủ trương này xuất phát từ thực tiễn Báo và Phát thanh – Truyền hình Quảng Ninh không chỉ thực hiện chức năng thông tin báo chí mà còn là cơ quan truyền thông chủ lực của tỉnh, góp phần quảng bá hình ảnh, chính sách, thành tựu phát triển của địa phương đến đông đảo công chúng thông qua hệ thống báo chí cả nước.
Tuy nhiên, từ ngày 1/7/2026, thực hiện các quy định của Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, Báo và Phát thanh – Truyền hình Quảng Ninh bắt đầu áp dụng việc đóng logo bản quyền trên ảnh do đơn vị sản xuất. Thông tin này được lãnh đạo báo công bố tại Hội nghị thông tin báo chí thường kỳ tháng 6/2026 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Quảng Ninh tổ chức.
Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Cấn Đình Loan nêu, cần hài hòa giữa bảo vệ bản quyền và nhiệm vụ tuyên truyền.
Về mặt pháp lý, việc thực hiện quy định của Luật Sở hữu trí tuệ là cần thiết nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan báo chí cũng như các tác giả. Trong bối cảnh tình trạng sao chép, sử dụng trái phép tác phẩm báo chí còn diễn ra khá phổ biến, việc quản lý bản quyền ngày càng trở nên quan trọng, góp phần xây dựng môi trường báo chí chuyên nghiệp, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.
Tuy nhiên, trong thực tiễn hoạt động tuyên truyền ở địa phương, việc đóng logo bản quyền đối với toàn bộ ảnh báo chí cũng phát sinh những bất cập.
Thực tế, lãnh đạo tỉnh thường xuyên đi kiểm tra cơ sở, chỉ đạo công tác phòng chống thiên tai, giải quyết các vấn đề phát sinh hoặc triển khai các chủ trương lớn. Do điều kiện tổ chức tác nghiệp, không phải lúc nào cũng có đầy đủ hàng chục cơ quan báo chí thường trú cùng tham gia đưa tin. Trong nhiều trường hợp, hình ảnh do Báo và Phát thanh – Truyền hình Quảng Ninh ghi nhận được chia sẻ để các cơ quan báo chí khác tiếp tục lan tỏa thông tin chính thống đến đông đảo bạn đọc trên cả nước.
Nếu toàn bộ hình ảnh đều được đóng logo bản quyền và việc khai thác bị hạn chế, khả năng nhân rộng thông tin tuyên truyền về các hoạt động của tỉnh có thể bị ảnh hưởng. Điều này không chỉ gây khó khăn cho các cơ quan báo chí thường trú mà còn phần nào làm giảm hiệu quả truyền thông đối với các chủ trương, chính sách và hình ảnh của địa phương.
Bài toán đặt ra là làm thế nào để vừa thực hiện nghiêm Luật Sở hữu trí tuệ, vừa không làm gián đoạn hoạt động phối hợp tuyên truyền vốn đã phát huy hiệu quả trong nhiều năm qua.
Theo nhiều ý kiến, địa phương có thể nghiên cứu xây dựng cơ chế cung cấp thông tin và hình ảnh phục vụ tuyên truyền theo hướng tách bạch giữa ảnh thương mại và ảnh phục vụ nhiệm vụ chính trị. Đối với các hoạt động của lãnh đạo tỉnh, các sự kiện chính trị, kinh tế, xã hội cần tuyên truyền rộng rãi, có thể xây dựng kho dữ liệu hoặc hệ thống chia sẻ ảnh chính thức để các cơ quan báo chí được phép sử dụng theo quy chế thống nhất, bảo đảm ghi rõ nguồn nhưng không gây trở ngại trong quá trình khai thác.
Một giải pháp khác là tỉnh xây dựng cổng dữ liệu hoặc hộp thư điện tử chuyên cung cấp thông tin, hình ảnh phục vụ báo chí. Cơ chế này vừa bảo đảm tính chính thống của nguồn tin, vừa tạo điều kiện để các cơ quan báo chí khai thác nhanh chóng, đồng thời vẫn bảo vệ được quyền tác giả theo quy định của pháp luật.
Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là yêu cầu bắt buộc trong nền báo chí hiện đại. Song, trong điều kiện đặc thù của cơ quan báo chí địa phương, nơi nhiệm vụ chính trị và nhiệm vụ truyền thông đối ngoại luôn được đặt lên hàng đầu, việc xây dựng cơ chế linh hoạt, hài hòa giữa bảo vệ bản quyền và phục vụ lợi ích chung sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, quảng bá hình ảnh địa phương, đồng thời vẫn bảo đảm thực thi nghiêm các quy định của pháp luật.
Vũ Phong Cầm
